Rechtszaak om opmars invasieve exoten te stoppen

In de Verenigde Staten speelt momenteel een rechtszaak om te voorkomen dat Aziatische karpers de Grote Meren kunnen bereiken. Deze exoten vormen een grote bedreiging voor de inheemse soorten en voor de visserij in die meren. Nederland zou er misschien goed aan doen om het Amerikaanse voorbeeld te volgen.

De Aziatische karpers eten meer dan veertig keer hun lichaamsgewicht per dag, vrouwtjes dragen een miljoen eitjes en kunnen meermalen per jaar kuit afzetten.

(Bron: Argus)

De Verenigde Staten hebben te maken met verschillende schadelijke invasieve exoten, maar de grootste bedreiging vormt op dit moment de Aziatische karper, een verzamelnaam voor de grootkopkarper (Hypophthalmichthys nobilis) en de zilverkarper (Hypophthalmichthys molitrix). Deze exotische vissen staan op het punt om grote schade toe te brengen aan het ecosysteem van de Grote Meren. De Grote Meren omvatten 20 procent van de zoetwatervoorraad in de wereld. Naast een ecologisch belang is er ook een economisch belang: in de visindustrie ter plaatse gaat zo’n 7 miljard dollar om. De Aziatische karpers werden in de jaren zeventig in de Verenigde Staten als kweekvis geïmporteerd. Na verloop van tijd ontsnapten er vissen, die via de rivier Mississippi steeds verder noordwaarts zwommen. Ze hebben inmiddels de rivier Illinois bereikt en zijn nog maar zeven mijl verwijderd van Lake Michigan.

Een karperinvasie in de Grote Meren kan grote gevolgen hebben. De Aziatische karpers eten meer dan veertig keer hun lichaamsgewicht per dag, wat flink kan oplopen als men beseft dat deze vis wel 10 kilo kan wegen. De vrouwtjes dragen een miljoen eitjes en kunnen meermalen per jaar kuit afzetten. De exotische vis verdringt inheemse soorten eenvoudigweg door meer te eten en zich sneller voort te planten. Ter vergelijking: toen de Nijlbaars werd geïntroduceerd in het Victoriameer in Afrika, verdwenen als gevolg daarvan 100 tot 150 vissoorten.

De vraag hoe de Grote Meren tegen de Aziatisch karpers de beschermd moeten worden, ligt nu bij het Amerikaanse Hooggerechtshof. Michigan eist – met de andere staten waar de Grote Meren in liggen - dat Illinois tijdelijk de kanalen afsluit die het Mississippi-riviersysteem verbinden met Lake Michigan. De opmars van de karpers kan dan gestopt worden totdat er een oplossing is gevonden.

Ook in Nederland is sprake van een (dreigende) invasie van uitheemse vissen en andere waterorganismen. Dit komt doordat er eind vorige eeuw ten behoeve van de scheepvaart een kanaal is gegraven tussen het stroomgebied van de Donau en de Rijn: het Main-Donau kanaal. Hierdoor komen allerlei vissen en andere waterdieren (zoals de Pontokaspische vlokreeft oftewel de ‘killergarnaal’) vanuit de Donau in de Rijn terecht en zakken ze af naar Nederland. Hier verstoren deze exoten in steeds grotere mate het inheemse waterleven, met ecologische en economische schade tot gevolg.

Het zou daarom misschien helemaal geen slecht idee zijn als Nederland het Amerikaanse voorbeeld zou volgen en juridische stappen tegen de buurstaten zou ondernemen om deze invasie te stoppen.